Rene
Dekart
Fransuz matematigi Rene
Dekart (1596-1650) matematikaga o‘zgaruvchi
miqdor tushunchasini fanga birinchi
bo‘lib kiritdi. U to‘g‘ri chiziqli koordinatalar
usulini ishlab chiqdi, shuningdek
o‘zgaruvchi miqdor
va funksiya tushunchalarini kiritdi. Bu bilan u geometriya
va arifmetika orasidagi uzilishni
bartaraf etdi. Shunday
qilib, miqdorlar orasidagi
bog‘lanishlar sonlar
orasidagi bog‘lanishlar
orqali ifoqalana boshladi, bu esa yaqqol ifodalanmagan
sonli funksiya g‘oyasidan
iborat edi.
Fanga o‘zgaruvchi miqdorlarning kirib
kelishi bilan hisoblash matematikasi
va harfli algebra yanada
rivojlandi. Koordinatalar yordamida miqdorlar
orasidagi mosliklarni grafik ravishda
tasvirlash mumkin bo‘ldi. Rene
Dekart “Geometriya”, “Uslub haqida
mulohazalar” asarlarini yozib, matematikada to‘g‘ri chiziqda nuqtaning
koordinatalari usulini ishlab chiqdi. o‘zgaruvchi
miqdor va funksiya tushunchalarini
geometrik talqin qildi.
Miqdor orasidagi
munosabatlarni
yozishga, harflardan foydalanish natijasida
algebraik shakl almashtirishlar yordamida bog‘lanishlarni boshqa ko‘rinishga o‘tkazish
imkoniyati yaratildi. Dekart davriga
kelib harfiy belgilashlar takomillashdi, koeffitsiyentlar lotin harflari (a, b, c, … ) bilan, noma’lumlar esa oxirgi lotin
harfrlari (x, y, z, … ) bilan belgilangan.