Elektron oquv majmuadan foydalanish

 

 

Matematika dasturining 7-sinf Algebra kursi uchun yaratilgan ushbu elektron oquv majmua oquvchilarda matematikaga bolgan qiziqishlarini oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Undan foydalanish esa juda ham sodda va oquvchilar hamda oqituvchilar uchun qulaydir.

Elektron oquv qollanmani ishga tushurish uchun Algebra7 deb nomlangan papkaning ichidagi Algebra7.exe fayli ishga tushiriladi. Dastur toʻliq ishlashi: flesh menyu, animatsiyalar, interaktiv test va slaydlar ishlashi uchun Adobe Flash Player dasturini oʻrnatish lozim. Buning uchun shu papkadagi Install_flash_player_11.exe (yoki boshqa, keyingi versiyalari) faylini ishga tushirish va dasturni oʻrnatish lozim. Shuningdek, KIRISH tugmasi orqali asosiy sahifaga oʻtilgach hamda birorta boʻlim tanlanib, shu boʻlimga kirgach klaviaturadan [F5] tugmasini bosish maqsadga muvofiqdir.

Elektron oquv majmua ishga tushirilgach ekranda quyidagi korinish namoyon boladi:

rasm01.jpg

 

Unda bosh sahifaga, dasturlarga, birliklarga, mualliflarga va matematika dasturi boyicha DTSga otish uchun moljallangan elektron oquv majmuaning bolimlari mavjud bolib, ekranning yuqori qismida joylashgan. Ortadagi oyna esa barcha malumotlarni korsatuvchi ekrancha hisoblanadi. Unda dastlab, elektron darslik (oquv majmua)ning multimediali, animatsion korinishi, Kirish tugmasi bosilgach esa mundarijasi namayon boladi, bu orqali Algebra kursi boyicha kerakli bobni tanlash va undagi mavzularni ozlashtirish mumkin. Masalan:

1) ELEKTRON OQUV MAJMUAning bosh sahifa bolimi tanlangach, yuqoridagidek korinish paydo boladi va undan Kirish tugmasini bosish orqali mundarijaga otamiz. Kirish tugmasi bosilgach quyidagi rasmda korinib turganidek, boblar royxati (mundarija) turadi, undan kerakli bobga kirish uchun, masalan I BOB.  ALGEBRAIK IFODALAR belgisi sichqonchaning chap tugmasini bosish orqali tanlanadi. Uning ichida shu bobga tegishli mavzular mavjud bolib, quyidagi korinish oladi.

rasm02.jpg

 

Undan 1-. Sonli ifodalar mavzusini olamiz. Ushbu mavzu tanlangach ekranda quyidagi korinish paydo boladi.

rasm03.jpg

 

Unda mavzu nomi va mundarija, mavzu, mashq, test bolimlari mavjuddir. Dastlab shu mavzuning toliq matni namoyon boladi, shuningdek, mavzu tanlangach ham shunday boladi. Unda turli animasiyalar, mavzuni oquvchilarga tushuntirish, tasvirlarni korish, dasturlarga otish va ovozli yozuvlardan foydalanish imkoniyatlari mavjud. mundarija bosilgach esa boshqa boblarga yoki mavzularga kirish imkonini beruvchi mundarija qismiga qaytish mumkin. Bu holat har bir mavzuda va har bir bolimda mavjud.

Oqituvchi tomonidan mavzuga doir tushunchalar yuqoridagilar orqali tushuntiriladi, yani Algebra sozining kelib chiqishi, sonli ifoda, sonli ifodaning qiymati, sonli tenglik, togri tenglik tushuntiriladi. Har bir tushuncha va keltirilgan misol alohida belgi (urgu) va rang bilan ifodalangan ( Sonli ifodaning qiymati, Masalan, 1- Masala).

rasm04.jpg

 

Bu oquvchi yodda saqlashi lozim bolgan tayanch tushunchalar ekanligini bildiradi. Shuningdek, oquvchilar etiborini qaratish uchun biror qoidalarni takidlash () manosida alohida belgilardan foydalanilgan.

rasm05.jpg

 

Ushbu Elektron oquv majmuada multimedia imkoniyatlaridan samarali foydalanilgan bolib, animatsion tasvirlar va tovushlar mavjud. Buning uchun tasvir belgisidan foydalanish kerak,  tasvir belgisi tanlangach sonli ifodalarga doir tushunchalarni misollar bilan tushuntiruvchi animatsion tasvir paydo boladi. Oquvchi yaxshi tushunib olishi, bilim va konikma hosil qilishi uchun takror belgisini bosib, takroran korishi, chiqish orqali esa mavzuga qaytishi mumkin.

rasm06.jpg

 

Har qanday oquvchi mavzuni tushunib olishi va ozlashtirib olishida koz bilan korib ham eshitishi muhim ahamiyat kasb etadi. Elektron oquv majmuada Sonli ifodalar mavzusining tayanch tushunchalari alohida oynachada ovozlar bilan keltirilgan. Tayanch tushunchalarni organishda oquvchi kerakli tushunchani tanlaydi, uning oynachasida shu tushunchaning tarifi namoyon bola boradi, shu bilan birga ovozli yozuv ham eshitiladi. Bu oquvchining ham korib, ham eshitib malumot olishiga imkon beradi. Bunda ovoz faqat bir marotaba eshitiladi, tarif esa qayta namoyon bolaveradi, yani oquvchi tarifni yozib olishi mumkin. Agar ovozni eshitib yaxshi tushunib oladigan bolsa, u holda shu tushunchani yana bir bora tanlashi lozim. Har safar tushuncha tanlangach ovozli tarif eshitiladi. Bu holat oquvchining xotirasida ushbu tushunchaning yaxshi saqlanishiga imkon beradi.

rasm07.jpg

 

Tayanch tushunchada ovozning qayta-qayta qoyilmasligi, bazi oquvchilar medasiga tegishi mumkinligini inobatga olinganligidan dalolatdir. Xuddi shunday boshqa tariflar ham tanlanadi.

Mavzu toliq otilgach mashq bolimiga otiladi. Unda mavzuni mustahkamlash uchun mavzuga doir mashqlar mavjud bolib, oqituvchi tomonidan berilganlari ishlanadi. Oqituvchi mashqlarni oquvchilarning ozlashtirish qobiliyatiga qarab individual, alohida tanlab berishi mumkin. Mashqlar toplami berilgan ekranchaning oxirida javoblar belgisi tanlansa, keltirilgan mashqlar bazilarining javoblari yoki shu mashqni bajarish uchun korsatmalar berilgan boladi. Shu tariqa, dars songida oqituvchi uyga vazifa berish uchun mashq bolimidan mashqlar nomerini tanlab oquvchilarga osha tanlangan mashqlarni yozib olishlarini takidlashi mumkin. Bunda ham oquvchilarga individual yondashib mashqlar nomerini tanlash imkoniyati mavjud.

rasm08.jpg

 

rasm09.jpg

 

rasm10.jpg

 

Oquvchilarga mavzu otilgach va shu mavzuga doir mashqlar bajarilgach, mavzuni qanchalik ozlashtirilganligini aniqlash hamda oquvchilar bilimini baholash uchun dars yakunida test bolimiga kirish lozim. Buning uchun yuqoridagidek sichqoncha yordamida test bolimi tanlanadi. Sonli ifodalar mavzusiga doir 5 tadan test savollari hosil boladi.

rasm11.jpg

 

Test bajarib bolingach, test natijasini koring tugmasi bosiladi va ekranchaga test natijasi hosil boladi. Unda oquvchi testning nechtasiga togri javob bergani va bahosi korsatiladi. Shuningdek, bahosiga qarab achinarli yoki ragbatlantiruvchi sozlar ham namoyon boladi.

rasm12.jpg

 

Oqituvchi dars songida test natijalari va oquvchilarning mashqni bajarganliklariga qarab, oquvchilarni baholaydi. Bunda, test natijasini hisobga olgan holda koproq oquvchilar baholanadilar, yani barcha oquvchilarga baho qoyish mumkin.

 

Xuddi shunga oxshab, yuqoridagidek, 2-. Algebraik ifodalar mavzusini, 3-. Algebraik tengliklar. Formulalar mavzusini, 4-. Arifmetik amallarning xossalari mavzusini, 5-. Qavslarni ochish qoidalari mavzusini hamda boshqa boblarni, har bir bobning mavzularini otish (organish) mumkin.

 

Oquvchilarning ozlari ham mustaqil ravishda mavzuni organishda togridan-togri kompyuter oldiga kelib, elektron oquv majmuadan foydalanishlari mumkin. Bu oquvchilarning mustaqil bilim olishlarini taminlaydi hamda sababli ravishda darsda qatnasha olmagan oquvchining ozi mustaqil mavzuni ozlashtirib olishiga imkon beradi.

 

Bu bobning oxirida I- bobga doir mashqlar va testlar bolimi orqali (shuningdek, har bir bobning oxirida), shu bobga tegishli mashqlar, testlar yechiladi.

rasm13.jpg

 

rasm14.jpg

 

rasm15.jpg

 

Bobga doir ishlangan mashqlar va test natijalariga kora bobni qanchalik ozlashtirganligi aniqlanadi va baholanadi. Oqituvchi tomonidan kalendar reja asosida bob yakuni boyicha nazorat ishi otkaziladi. Ushbu elektron oquv majmuada Algebraik ifodalar bobi boyicha 1- yozma nazorat ishi (nazorat ishi) variantlari keltirilgan. Bu oqituvchi uchun bob yakunida yozma nazorat ishi olishda, darslarda foydalanishda qulaylik tugdiradi.

rasm16.jpg

 

Shuningdek, bobga doir tarixiy malumotlar va tarixiy masalalar berilgan boladi (Tarixiy: masala, malumot). Undagi tarixiy masalalarni oquvchilar yechishi talab etiladi, qoshimcha malumotlar sifatida tarixiy malumotlar berilgan.

rasm17.jpg

 

rasm18.jpg

 

Bu oqituvchi uchun Algebra (7-sinf) kursidan kalendar ish rejasining mavjudligini bildiradi va tayyor kalendar ish rejasi asosida oziga mos holda ajratilgan soatlarga otiladigan sanalarni qoyib chiqishi yetarli boladi. Bu ham oqituvchi uchun bir qulaylik hisoblanadi.

 

2) ELEKTRON OQUV MAJMUAning dasturlar bolimida algebra kursining dasturiy paketlari mavjud, yani hisob ishlarini va grafika (funksiya grafigini chizish) bilan bogliq ishlarni avtomatik bajariladigan dasturlar tuzilgan bolib, foydalanuvchi uchun qulayliklar tugdiradi.

rasm19.jpg

 

Undan kerakli dastur tanlanadi va ishga tushiriladi. (Eslatma: Agar quyidagicha xatoliklar chiqadigan bolsa, undagi tugmasini bosish lozim.)

rasm20.jpg rasm21.jpg

 

Masalan, Birinchi darajali bir nomalumli tenglamalarni yechish tanlansa, tenglama ax=b korinishga keltirilgash (masalan, 29x17=4x+18 tenglama berilgan, uni 29x4x=18+17, 25x=35 korinishga keltiramiz) quyidagi dastur ishga tushadi. Maxsus dastur ishga tushgach a b ning qiymatlari soralgan oynaga kiritiladi, natija tugmasi bosilgach tenglamaning yechimi chiqadi.

rasm22.jpg

 

Ushbu dasturlar tegishli mavzularning ham ichiga joylashtirilgan bolib, ozingiz koring yoki ozingiz sinab koring tugmalari bosilgach dastur ishga tushadi.

 

3) ELEKTRON OQUV MAJMUAning birliklar bolimida ham maxsus dastur bolib, bu foydalanuvchilar uchun birliklar bilan ishlashda ancha qulayliklar yaratadi. Ushbu dastur ishga tushgach quyidagicha korinadi:

rasm23.jpg

 

Unda Uzunlik, Ogirlik, Hajm, Tezlik, Maydon, Harorat kabi bolimlari mavjud bolib, har bir olchov birligi boyicha turli korinishdagi qiymatlarni keltirib chiqaradi. Masalan, Uzunlik tanlangach uzunlik olchov birliklarini bir-biriga nisbatan qiymatlarini chiqaradi. Agar siz 1 metr boshqa olchovlarda qancha bolishini bilmoqchi bolsangiz Metr yozuvining oynasiga 1 ni yozasiz va uning yonidagi Hisoblash tugmasini bosasiz. Natijada quyidagi qiymatlar chiqadi:

rasm24.jpg

 

Agar siz 1 dyuym boshqa olchovlarda qancha bolishini bilmoqchi bolsangiz Dyuym yozuvining oynasiga 1 ni yozasiz va uning yonidagi Hisoblash tugmasini bosasiz. Natijada quyidagi qiymatlar chiqadi:

rasm25.jpg

 

Xuddi shu kabi Ogirlik olchov birliklarini ham bajarish mumkin, yani 1 Kilogramm qancha boladi yoki 1 Unsiya qancha boladi. Ular quyidagi korinishga (qiymatlarga) ega boladi.

rasm26.jpg rasm27.jpg

Ushbu dasturning boshqa bolimlari (Olchov birliklarining qiymatlari) ham yuqoridagidek bajariladi.

 

4) ELEKTRON OQUV MAJMUAning e-kitob bolimida, umumtalim maktablari 7-sinf Algebra darsligining toliq kitob shakli elektron korinishda oynaga chiqadi. Buning uchun kerakli boʻlim sichqoncha yordamida tanlanadi, oynada interaktiv korinishda elektron kitob ochiladi va uni bemalol varaqlab oqish imkoniyati (yani haqiqiy kitobni varaqlagan kabi holat) yuzaga keladi. Uning korinishi quyidagicha boladi:

rasm28.jpg

 

rasm29.jpg

 

rasm30.jpg

 

rasm31.jpg

 

5) ELEKTRON OQUV MAJMUAning Tushunchalar bolimi tanlanganda 7-sinf Algebra darsligida otilgan barcha mavzular yuzasidan tushunchalar (atamalar) royxati chap tomonda paydo boladi. Biror kerakli tushuncha ustiga sichqoncha bosilganda u haqdagi malumot (tushuncha tarifi) ovoz jorligida namoyon boladi.

rasm32.jpg

 

rasm33.jpg

 

6) ELEKTRON OQUV MAJMUAning royxatga olish bolimida, 7-sinf oquvhcilarini guruhlar boyicha (yoki boshqa mustaqil foydalanuvchilarni) royxatga olish mumkin. Ular haqidagi malumotlar malumotlar bazasiga yoziladi. Buning uchun quyidagicha malumot toldiriladi va kiritish tugmasi bosiladi.

rasm34.jpg

 

7) ELEKTRON OQUV MAJMUAning mualliflar bolimida, dastlab ushbu elektron oquv majmua qaysi darslik asosida tayyorlangan, uning mualliflari kim haqida malumot beradi. Shuningdek, ushbu majmuani yaratuvchi mualliflar haqida toliq malumotlar beriladi.

rasm35.jpg

 

Buning uchun tegishli mualliflarning ism-shariflari yozilgan tugmalar bosiladi va bosilgan tugmaning tegishli mualliflari haqida toliq malumot quyidagi korinishlarda paydo boladi.

rasm36.jpg

 

rasm37.jpg

 

rasm38.jpg

 

8) ELEKTRON OQUV MAJMUAning yordam bolimida, foydalanuvchilar ushbu elektron oquv majmuadan yordam olishlari mumkin. Yani ushbu elektron oquv majmuadan foydalanish yol-yoriqlari haqida va elektron oquv majmuaning barcha bolimlari haqida malumot olishingiz mumkin.

rasm39.jpg

 

9) ELEKTRON OQUV MAJMUAning Chiqish tugmasi esa ushbu elektron oquv majmuadan (elektron darslikdan) chiqish, ishni yakunlash imkonini beradi.